Procedury

Procedury postępowania w sytuacjach kryzysowych   
w Gimnazjum nr 11

Według Słownika Języka Polskiego procedura to „określone reguły postępowania w jakiejś sprawie, zwykle o charakterze urzędowym lub prawnym”.

W placówkach oświatowych procedury rozumiane są jako metody postępowania w sytuacjach kryzysowych z udziałem uczniów. Momenty konfliktowe związane są głownie z wychowaniem i edukacją. Faza adolescencji jest określana jako kryzysowa, albowiem jest to czas komplikacji w relacjach ze sobą i środowiskiem rówieśniczym. To swoisty impas rozwojowy z którego gimnazjaliści w procesie dojrzewania starają się wydostać na różne, niejednokrotnie problematyczne i budzące kontrowersyjne sposoby.

Stąd dla zapewnienia uczniom bezpieczeństwa w szkole wdrażane są procedury. Pełnią one funkcję prewencyjną, a ich ewentualne wdrożenie następuje niezwłocznie po zaistnieniu zdarzenia. Na terenie szkoły osobą odpowiedzialną za przestrzeganie prawa jest dyrektor szkoły, zaś za realizację działań wynikających z zapisów zawartych w procedurach szkolnych odpowiadają wychowawcy, nauczyciele przedmiotów edukacyjnych, pedagodzy szkolni oraz pracownicy niepedagogiczni, którzy uczestniczyli lub byli świadkami zaistnienia sytuacji wymagających podjęcia działań interwencyjnych.

Rodzice mają prawo do pełnej informacji o sytuacji i podjętych przez szkołę działaniach dotyczących ich dziecka, ale także obowiązek współpracy w momencie zaistnienia zdarzenia zagrażającego zdrowiu lub życiu ich dziecka.

W zależności od okoliczności zdarzeń, kategorii popełnionego czynu oraz wieku sprawców - postępowanie wobec ucznia będzie zróżnicowane.

Cele procedur:

1)      usprawnienie i zwiększenie skuteczności oddziaływań wychowawczych szkoły w sytuacjach trudnych;

2)      wskazanie działań naprawczych (korekcyjnych, terapeutycznych);

3)      wskazanie działań profilaktycznych;

4)      wypracowanie efektywnych metod współpracy ze środowiskiem rodzinnym ucznia.

Wykaz procedur

I.     Procedura postępowania w przypadku uzyskania informacji, że uczeń szkoły używa alkoholu lub innych środków w celu wprowadzenia się w stan odurzenia, uprawia nierząd bądź przejawia inne zachowania świadczące o demoralizacji.

II.     Procedura postępowania w przypadku podejrzenia, że na terenie szkoły znajduje się uczeń będący pod wpływem alkoholu.

III.     Procedura postępowania w przypadku podejrzenia, że na terenie szkoły znajduje się uczeń będący pod wpływem narkotyków.

IV.     Procedura postępowania w przypadku, gdy na terenie szkoły nauczyciel lub inny pracownik szkoły znajduje substancję przypominającą wyglądem narkotyk.

V.     Procedura postępowania w przypadku, gdy nauczyciel podejrzewa, że uczeń posiada przy sobie substancję przypominającą narkotyk.

VI.     Procedura postępowania nauczyciela wobec ucznia - sprawcy czynu karalnego lub przestępstwa.

VII.     Procedura postępowania nauczyciela wobec ucznia, który stał się ofiarą czynu karalnego.

VIII.     Procedury działania wobec sprawcy i ofiary cyberprzemocy.

IX.     Procedury postępowania w przypadku ciąży niepełnoletniej uczennicy.

X.     Procedury postępowania w przypadku próby samobójstwa, samobójstwa oraz innych zachowań autodestrukcyjnych u uczniów.

XI.     Procedura postępowania w przypadku podejrzenia, że uczeń jest ofiarą przemocy w rodzinie.

XII.     Procedura współpracy z Policją.

Podstawy prawne stosowanych procedur:

1.      Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty /Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm./.

2.      Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich/tekst jedno.: Dz. U. z 2010 r. Nr 33 poz. 178 z późn. zm./.

3.      Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi/tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz.437 z późn. zm/.

4.      Ustawa z dnia 24 kwietnia 2015 r. o przeciwdziałaniu narkomanii/ Dz. U. 2015 poz. 875 /

5.      Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz. U. z 2015 poz. 355/.

6.      Zarządzenie Nr 18 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 maja 2014 r. zmieniające zarządzenie w sprawie metod i form wykonywania zadań przez policjantów w zakresie przeciwdziałania demoralizacji i przestępczości nieletnich oraz działań podejmowanych na rzecz małoletnich.

7.      Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i sportu z dnia 31 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowych form działalności wychowawczej i zapobiegawczej wśród dzieci i młodzieży zagrożonych uzależnieniem /Dz. U. Nr 26, poz. 226/.

8.      Rozporządzenie MENiS z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach /Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 69 z późniejszymi zmianami/.

9.      Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 sierpnia 2013 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych (Dz. U. 2013 poz. 957).

10.  Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 kwietnia 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. 2013. poz. 520).

11.  Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno - pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. 2013. poz. 532).

12.  Konwencja Praw Dziecka z dnia 20.11.1989 r. /Dz. U. Nr 120/1991/.

13.  Artykuł 72.1. i 72.2. Konstytucji RP z dnia 02.04.1997 r. /Dz. U. Nr 78/1997r./.

14.  Rozporządzenie MEN z dnia 18 sierpnia 2015 r. w sprawie zakresu i form prowadzenia w szkołach i placówkach systemu oświaty działalności wychowawczej, edukacyjnej, informacyjnej i profilaktycznej w celu przeciwdziałania narkomanii.

15.  Rozporządzenie MENiS z dnia 31.01.2002 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół /Dz. U. Nr 10/2002r.

16.  Ustawa z dnia 19.08.1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego /Dz. U. z 20.10.1994r./ z późniejszymi zmianami.

17.  Ustawa z dnia 09.11.1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych /Dz. U. z 30.01.1996 r./ z późniejszymi zmianami.

I.            Procedura postępowania w przypadku uzyskania informacji, że uczeń używa alkoholu lub innych środków w celu wprowadzenia się w stan odurzenia, uprawia nierząd, bądź przejawia inne zachowania świadczące o demoralizacji, m.in. systematycznie uchyla się od wypełniania obowiązku szkolnego, narusza zasady współżycia społecznego, uprawia włóczęgostwo, przynależy do grupy przestępczej lub popełnia czyny zabronione.

1.      Niezwłoczne przekazanie informacji wychowawcy klasy.

2.      Wychowawca informuje o fakcie dyrektora szkoły i pedagoga szkolnego.

3.      Wychowawca wzywa do szkoły rodziców (prawnych opiekunów ucznia). Przekazując uzyskaną informację, przeprowadza rozmowę z rodzicami, następnie z uczniem w ich obecności. W przypadku potwierdzenia informacji, zobowiązuje ucznia do zaniechania negatywnego postępowania, rodziców zobowiązuje do szczególnego nadzoru nad dzieckiem. Wychowawca może zaproponować rodzicom skierowanie dziecka do placówki specjalistycznej lub podjęcie działań o charakterze terapeutycznym.

4.      Gdy rodzice odmawiają współpracy i nie stawiają się na wezwania, a nadal napływają wiarygodne informacje o demoralizacji dziecka, dyrektor szkoły powiadamia pisemnie o zaistniałej sytuacji sąd rodzinny lub Policję (specjalistę ds. nieletnich).

5.      Gdy szkoła wykorzysta wszystkie dostępne jej środki oddziaływań wychowawczych (rozmowa z rodzicami, ostrzeżenie ucznia, spotkania z pedagogiem, psychologiem itp.), a ich zastosowanie nie przynosi oczekiwanych rezultatów, dyrektor szkoły powiadamia sąd rodzinny lub Policję. Dalszy tok postępowania leży w kompetencji tych instytucji.

6.      W przypadku uzyskania informacji o popełnieniu przez ucznia, który ukończył 17 lat, przestępstwa ściganego z urzędu lub jego udziału w działalności grup przestępczych, zgodnie z art. 304 & 2 Kodeksu Karnego, dyrektor szkoły jako przedstawiciel instytucji jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Policję.

Zachowanie świadczące o demoralizacji wg „Ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich” odnoszące się do omówionych powyżej zagadnień:

Art. 4 §1 „Każdy, kto stwierdzi istnienie okoliczności świadczących o demoralizacji nieletniego, w szczególności naruszenie zasad współżycia społecznego, popełnienie czynu zabronionego, systematyczne uchylanie się od obowiązku szkolnego lub kształcenia zawodowego, używanie alkoholu lub innych środków w celu wprowadzenia się w stan odurzenia, uprawianie nierządu, włóczęgostwo, udział w grupach przestępczych ma społeczny obowiązek odpowiedniego przeciwdziałania temu, a przede wszystkim zawiadomienia o tym rodziców lub opiekuna nieletniego, szkoły, sądu rodzinnego, Policji lub innego właściwego organu ”.

Art. 4 §2 „Każdy, kto dowiedziawszy się o popełnieniu przez nieletniego czynu karalnego, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym sąd rodzinny lub Policję”.

Art. 4 §3 „Instytucje państwowe i organizacje społeczne, które w związku ze swoją działalnością dowiedziały się o popełnieniu przez nieletniego czynu karalnego ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym sąd rodzinny lub Policję oraz przedsięwzięć czynności nie cierpiące zwłoki, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów popełnienia czynu”.

II.            Procedura postępowania w przypadku podejrzenia, że na terenie szkoły znajduje się uczeń będący pod wpływem alkoholu.

1.      Niezwłoczne powiadomienie o przypuszczeniach wychowawcy klasy.

2.      Odizolowanie ucznia od reszty klasy. Ze względu na jego bezpieczeństwo nie pozostawianie go samego oraz stworzenie warunków niezagrażających jego życiu i zdrowiu.

3.      Wezwanie lekarza w celu stwierdzenia stanu trzeźwości, ewentualnie udzielenie pomocy medycznej.

4.      Zawiadomienie o tym fakcie dyrektora szkoły oraz rodziców/opiekunów prawnych, których zobowiązuje do niezwłocznego odebrania ucznia ze szkoły. Gdy rodzice/opiekunowie prawni odmawiają odebrania dziecka, o pozostawieniu ucznia w szkole bądź przewiezieniu go do placówki służby zdrowia albo przekazaniu funkcjonariuszom Policji – decyduje lekarz, po ustaleniu stanu zdrowia ucznia i w porozumieniu z dyrektorem szkoły.

5.      Dyrektor szkoły zawiadamia Policję, gdy rodzice ucznia będącego pod wpływem alkoholu odmawiają przyjścia do szkoły, a uczeń jest agresywny bądź swoim zachowaniem daje powód do zgorszenia albo zagraża życiu lub zdrowiu innych.

6.      W przypadku stwierdzenia stanu nietrzeźwości, Policja ma możliwość przewiezienia ucznia do izby wytrzeźwień albo do policyjnych pomieszczeń dla osób zatrzymanych na czas niezbędny do wytrzeźwienia (maksymalnie do 24 godzin). O fakcie tym zawiadamia się rodziców/opiekunów oraz sąd rodzinny, jeśli uczeń nie ukończył 18 lat.

7.      Jeżeli przypadki przebywania ucznia (który nie ukończył lat 18) na terenie szkoły pod wpływem alkoholu powtarzają się, dyrektor ma obowiązek powiadomienia Policji bądź sądu rodzinnego.

8.      Spożywanie alkoholu na terenie szkoły przez ucznia, który ukończył 17 lat, stanowi wykroczenie z art. 43 ust. 1 Ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi [Art. 43. 1. Kto sprzedaje lub podaje napoje alkoholowe w wypadkach, kiedy jest to zabronione, albo bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom, podlega grzywnie]. Należy o tym fakcie powiadomić Policję. Dalszy tok postępowania leży w kompetencji tej instytucji.

III.            Procedura postępowania w przypadku podejrzenia, że na terenie szkoły znajduje się uczeń będący pod wpływem narkotyków.

1.      Niezwłoczne powiadomienie o przypuszczeniach wychowawcę klasy.

2.      Odizolowanie ucznia od reszty klasy, ze względu na jego bezpieczeństwo nie pozostawianie go samego oraz stworzenie warunków niezagrażających jego życiu i zdrowiu.

3.      W sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia zapewnienie pomocy lekarskiej, wezwanie służb ratowniczych, które stwierdzą stan odurzenia oraz udzielą pomocy medycznej.

4.      Zawiadomienie o tym fakcie dyrektora szkoły oraz rodziców/opiekunów, których zobowiązuje do niezwłocznego odebrania ucznia ze szkoły. Gdy rodzice/opiekunowie odmawiają odebrania dziecka, o pozostawieniu ucznia w szkole czy przewiezieniu do placówki służby zdrowia albo przekazaniu go funkcjonariuszom Policji, decyduje lekarz, po ustaleniu stanu zdrowia ucznia i w porozumieniu z dyrektorem szkoły.

5.      Zawiadomienie przez dyrektora szkoły Policji, gdy rodzice ucznia będącego pod wpływem narkotyków odmawiają przyjścia do szkoły, a uczeń jest agresywny bądź swoim zachowaniem daje powód do zgorszenia albo zagraża życiu lub zdrowiu innych.

6.      Jeżeli przypadki przebywania ucznia (który nie ukończył lat 18) na terenie szkoły pod wpływem narkotyków powtarzają się, dyrektor ma obowiązek powiadomienia sądu rodzinnego bądź Policji.

IV.            Procedura postępowania w przypadku, gdy na terenie szkoły nauczyciel lub inny pracownik szkoły znajduje substancję przypominającą wyglądem narkotyk.

1.      Nauczyciel, zachowując środki ostrożności, zabezpiecza substancję przed dostępem do niej osób niepowołanych oraz ewentualnym jej zniszczeniem, do przyjazdu Policji.

2.      Próbuje, w zakresie działań pedagogicznych ustalić, do kogo należy dana substancja.

3.      Powiadamia o zaistniałym zdarzeniu dyrektora szkoły i wzywa Policję.

4.      Po przejeździe Policji niezwłocznie przekazuje zabezpieczoną substancję i przekazuje informacje dotyczące szczegółów zdarzenia.

V.            Procedura postępowania w przypadku, gdy nauczyciel podejrzewa, że uczeń posiada przy sobie substancję przypominającą narkotyk.

1.      Nauczyciel o swych spostrzeżeniach i podejrzeniach informuje dyrektora szkoły oraz wychowawcę ucznia.

2.      Odizolowuje ucznia od klasy. Nie pozostawianie go samego.

3.      Żąda w obecności innej osoby (wychowawca, pedagog, dyrektor) okazania substancji. Może domagać się okazania zawartości torby szkolnej, kieszeni odzieży ucznia, okazania innych przedmiotów mogących mieć związek z substancją. Nauczyciel nie ma prawa samodzielnie wykonać czynności przeszukania odzieży ani teczki ucznia – jest to czynność zastrzeżona wyłącznie dla Policji.

4.      Wychowawca powiadamia rodziców/opiekunów ucznia i wzywa ich do natychmiastowego stawienia się w szkole.

5.      W przypadku, gdy uczeń odmawia wydania substancji i okazania zawartości kieszeni ubrania, dyrektor szkoły wzywa Policję, która dokonuje przeszukania odzieży i przedmiotów należących do ucznia, zabezpiecza znalezioną substancję i zabiera ją do ekspertyzy.

6.      Gdy uczeń wyda dobrowolnie substancję, nauczyciel, po jej zabezpieczeniu, przekazuje ją bezzwłocznie jednostce Policji.

7.      Nauczyciel podejmuje próbę ustalenia, od kogo uczeń otrzymał substancję oraz określa świadków mających związek ze zdarzeniem.

8.      Całe zdarzenie dokumentuje notatką.

Zgodnie z przepisami ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w Polsce karalne jest:

• posiadanie każdej ilości środków odurzających lub substancji psychotropowych wprowadzanie do obrotu środków odurzających 
• udzielanie innej osobie, ułatwianie lub umożliwianie ich użycia oraz nakłanianie do użycia
•  wytwarzanie i przetwarzanie środków odurzających

Każde z wymienionych zachowań jest czynem karalnym w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, jeśli sprawcą jest uczeń, który ukończył 13 lat, a nie ukończył 17 lat. Z przestępstwem mamy do czynienia, jeżeli któryś z wymienionych czynów popełni uczeń, po ukończeniu 17 lat. W takiej sytuacji mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego. Jeżeli przestępstwo ma miejsce na terenie szkoły, należy wezwać Policję.

W każdym przypadku popełnienia czynu karalnego przez ucznia, który nie ukończył 17 lat, należy zawiadomić Policję lub sąd rodzinny, a w przypadku popełnienia przestępstwa przez ucznia, który ukończył 17 rok życia prokuratora lub Policję (art. 4 Upn i art. 304 Kpk).

VI.            Procedura postępowania nauczyciela wobec ucznia - sprawcy czynu karalnego lub przestępstwa.

1.      Nauczyciel, który uzyskał taką informację niezwłocznie powiadamia dyrektora szkoły.

2.      Ustala okoliczności czynu i ewentualnych świadków zdarzenia.

3.      Przekazuje sprawcę (o ile jest znany i przebywa na terenie szkoły) dyrektorowi szkoły lub pedagogowi szkolnemu pod opiekę.

4.      Powiadamia rodziców ucznia - sprawcy.

5.      Powiadamia Policję w przypadku, gdy sprawa jest poważna (rozbój, uszkodzenie ciała, itp.) lub sprawca nie jest uczniem szkoły i jego tożsamość nie jest znana.

6.      Zabezpiecza ewentualne dowody przestępstwa, przedmioty pochodzące z przestępstwa i przekazuje je Policji ( np. sprawca porzuca jakiś przedmiot pochodzący z kradzieży).

VII.            Procedura postępowania nauczyciela wobec ucznia, który stał się ofiarą czynu karalnego.

1.      Udziela pierwszej pomocy przedmedycznej lub zapewnia jej udzielenie, wzywając lekarza, gdy ofiara doznała obrażeń.

2.      Niezwłocznie powiadamia dyrektora szkoły.

3.      Powiadamia rodziców/opiekunów ucznia- ofiary.

4.      Niezwłocznie wzywa Policję w przypadku, kiedy istnieje konieczność profesjonalnego zabezpieczenia śladów przestępstwa, ustalenia okoliczności i ewentualnych świadków zdarzenia.

VIII.            Procedury działania wobec sprawcy i ofiary cyberprzemocy.

1.      Nauczyciel ustala okoliczności zdarzenia (rodzaj materiału, sposób rozpowszechniania, ustalenie sprawcy, świadków zdarzenia).

2.      Zabezpieczenie dowodów:

a)      wszelkie dowody cyberprzemocy powinny zostać zabezpieczone i zarejestrowane. Należy zanotować datę i czas otrzymania materiału, treść wiadomości oraz, jeśli to możliwe, dane nadawcy (nazwę użytkownika, adres e-mail, numer telefonu komórkowego, itp.) lub adres strony www, na której pojawiły się szkodliwe treści czy profil,

b)      takie zabezpieczenie dowodów nie tylko ułatwi dalsze postępowanie dostawcy usługi (odnalezienie sprawcy, usunięcie szkodliwych treści z serwisu), ale również stanowi materiał, z którym powinny się zapoznać wszystkie zaangażowane w sprawę osoby: dyrektor i pedagog szkolny, rodzice i Policja, jeśli doszło do złamania prawa,

c)      na etapie zabezpieczania dowodów cyberprzemocy, jak również identyfikacji sprawcy, warto korzystać z pomocy nauczyciela informatyki.

3.      Nauczyciel powiadamia dyrektora szkoły oraz pedagoga szkolnego.

4.      Przy współudziale wychowawcy, pedagoga i dyrektora następuje analiza zdarzenia.

Gdy sprawca jest nieznany:

A. Kontakt z dostawcą usługi internetowej – może on nie tylko zablokować konto agresora lub usunąć szkodliwe treści, ale także podać dane sprawcy cyberprzemocy. Dane takie nie mogą być jednak udostępniane osobom prywatnym. Aby je pozyskać, konieczny jest kontakt z Policją.

B. Kontakt z operatorem sieci komórkowej w przypadku, gdy numer telefonu sprawcy jest zastrzeżony – może on podjąć kroki w kierunku ustalenia sprawcy, jeśli otrzyma dane o dacie i godzinie rozmowy. Również w tym przypadku, operator może udostępnić te dane tylko Policji.

C. Gdy ustalenie sprawcy nie jest możliwe, należy skontaktować się z dostawcą usługi w celu usunięcia z sieci kompromitujących lub krzywdzących materiałów. Do podjęcia takiego działania zobowiązuje administratora serwisu art. 14 Ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

D.W przypadku, gdy zostało złamane prawo, a tożsamości sprawcy nie udało się ustalić, należy bezwzględnie skontaktować się z Policją.

Gdy sprawcą jest uczeń szkoły:

A. Pedagog szkolny rozmawia z uczniem - sprawcą przemocy o jego zachowaniu:

·         celem rozmowy powinno być ustalenie okoliczności zajścia, wspólne zastanowienie się nad jego przyczynami i poszukanie rozwiązania sytuacji konfliktowej,

·         sprawca powinien otrzymać jasny i zdecydowany komunikat o tym, że szkoła nie akceptuje żadnych form przemocy,

·         należy omówić z uczniem skutki jego postępowania i poinformować o konsekwencjach regulaminowych, które zostaną wobec niego zastosowane,

·         sprawca powinien zostać zobowiązany do zaprzestania swojego działania i usunięcia z sieci szkodliwych materiałów,

·         ważnym elementem rozmowy jest też określenie sposobów zadośćuczynienia wobec ofiary cyberprzemocy,

·         jeśli w zdarzeniu brała udział większa grupa uczniów, należy rozmawiać z każdym z nich z osobna, zaczynając od lidera grupy,

·         nie należy konfrontować sprawcy i ofiary cyberprzemocy.

B. Należy niezwłocznie powiadomić rodziców sprawcy i omówić z nimi zachowania dziecka:

·         rodzice sprawcy powinni zostać poinformowani o przebiegu zdarzenia i zapoznani z materiałem dowodowym, a także z decyzją w sprawie dalszego postępowania i podjętych przez szkołę środkach dyscyplinarnych wobec ich dziecka.

C. Po interwencji monitoruje się sytuację ucznia sprawdzając, czy nie są wobec niego podejmowane dalsze działania przemocowe.

D. W przypadku przestępstw ściganych z urzędu należy powiadomić Policję i/lub sąd rodzinny.

IX.            Procedury postępowania w przypadku ciąży niepełnoletniej uczennicy.

1.      W przypadku zaobserwowania lub otrzymania informacji, że uczennica jest w ciąży, nauczyciel/wychowawca informuje o tym fakcie pedagoga szkolnego i dyrektora.

2.      Wychowawca i/lub pedagog szkolny przeprowadza rozmowę z uczennicą, starając się ustalić, czy rodzice zostali poinformowani o jej ciąży oraz czy ciąża nie jest wynikiem przestępstwa (gwałtu).

3.      Wychowawca klasy, pedagog szkolny/psycholog i dyrektor szkoły ustalają formy pomocy, jakie zaproponują uczennicy i jej rodzicom.

4.      W sytuacji, gdy rodzice lub opiekunowie prawni nie wiedzą jeszcze o ciąży i uczennica obawia się im o tym powiedzieć, może ona prosić o pośredniczenie w poinformowaniu ich o swojej sytuacji. Wychowawca, w porozumieniu z pedagogiem szkolnym, podejmują stosowne działania z zachowaniem szczególnej ostrożności i dyskrecji.

5.      Wychowawca w obecności pedagoga szkolnego i dyrektora szkoły informuje uczennicę i jej rodziców lub opiekunów prawnych o możliwych formach pomocy ze strony szkoły. Wyjaśnia szczegółowo warunki i zasady korzystania z każdej z przedstawionych form pomocy. Przekazuje adresy instytucji wspierających rodzinę.

6.      Uczennica i rodzice lub opiekunowie prawni podejmują - w ustalonym terminie - decyzję w sprawie form pomocy, z których chcieliby skorzystać. O podjętej decyzji informują wychowawcę klasy i dyrektora.

7.      Wychowawca klasy, dyrektor i rodzice lub opiekunowie prawni uczennicy podejmują działania niezbędne do przyznania uczennicy - zależnie od dokonanego wyboru - nauczania indywidualnego lub indywidualnego toku nauki.

8.      Na pisemny wniosek rodziców dyrektor szkoły w przypadku porodu lub połogu może udzielić uczennicy urlopu macierzyńskiego.

9.      Wychowawca klasy i pedagog szkolny/psycholog uzgadniają rodzaj i sposób świadczenia uczennicy i jej rodzinie pomocy i wsparcia (materialnego, psychologicznego, organizacyjnego). Podejmują również działania kształtujące pozytywne postawy rówieśników (np. spotkania ze specjalistami, warsztaty kształtujące postawy empatii i tolerancji).

10.  Dyrektor informuje radę pedagogiczną o ciąży uczennicy oraz o uzgodnionym sposobie postępowania. Przypomina o potrzebie zachowania dyskrecji oraz o tym, że nauczyciele są zobowiązani do nieujawniania spraw poruszanych na zebraniu rady pedagogicznej, które mogą naruszać dobra osobiste uczniów lub ich rodziców.

11.  Wychowawcy klas, w porozumieniu z pedagogiem szkolnym, przeprowadzają zajęcia lub warsztaty kształtujące u uczniów postawy akceptacji i empatii w związku z zaistniałą sytuacją. Mogą ponadto przeprowadzić, np. z udziałem lekarza lub innego specjalisty, zajęcia podnoszące poziom wiedzy z zakresu świadomej prokreacji, inicjacji seksualnej, antykoncepcji.

12.  Dyrektor szkoły o zaistniałej sytuacji powiadamia na piśmie:

a)      w przypadku, gdy uczennica nie ukończyła 15 lat – prokuraturę;

b)      w przypadku uczennicy pomiędzy 15-18 r. ż. – sąd rodzinny.

Wiek niższy niż wiek przyzwolenia zwany jest wiekiem ochronnym lub wiekiem bezwzględnej ochrony. Czynność seksualna z osobą w wieku ochronnym jest czynem zabronionym (wykorzystywaniem seksualnym) i osoba dopuszczająca się takiej czynności lub doprowadzająca do niej, podlega odpowiedzialności karnej. Czynność seksualna może mieć formę obcowania płciowego lub innej czynności seksualnej.

W Polsce obcowanie płciowe i inne czynności seksualne z osobą poniżej 15. roku życia stanowią przestępstwo. Na zasadach określonych w Kodeksie Karnym odpowiadają osoby, które popełniły czyn po ukończeniu 17 lat.

X.            Procedury postępowania w przypadku próby samobójstwa, samobójstwa oraz innych zachowań autodestrukcyjnych u uczniów.

1.      Każdy pracownik Gimnazjum nr 11 w Lublinie, ma obowiązek zareagowania na jakikolwiek sygnał o ryzyku zachowania autodestrukcyjnego u ucznia. W przypadku zaobserwowania lub powzięcia informacji o takich sytuacjach, powinien niezwłocznie poinformować o tym dyrektora szkoły.

2.      O wysokim ryzyku zachowań samobójczych świadczyć może wystąpienie przynajmniej jednego z poniższych czynników:

·         mówienie (lub wyrażanie w inny sposób) o poczuciu beznadziejności, bezradności, braku nadziei,

·         mówienie wprost lub pośrednio o samobójstwie, pisanie listów pożegnalnych lub testamentu,

·         pozbywanie się osobistych i cennych dla ucznia przedmiotów,

·         unikanie kontaktów, również z bliskimi kolegami, izolacja, zamykanie się w sobie, zaniechanie zajęć, które dotychczas sprawiały uczniowi przyjemność

·         używanie wyrażeń, które mówią o jakimś krańcowym momencie w czasie, wiążą się z końcem, zaprzestaniem, odejściem itp.

·         przejawianie dużych zmian charakteru, nastroju, występowanie nietypowych zachowań,

·         zaprzestanie dbałości o wygląd i higienę osobistą lub zmiana innych nawyków zachowania,

·         kłopoty ze snem, bezsenność, brak apetytu,

·         podejmowanie w przeszłości prób samobójczych,

·         przejawianie innych zachowań ryzykownych: okaleczanie się, spożywanie alkoholu, zażywanie narkotyków itp.

A.    Postępowanie w przypadku powzięcia informacji, że uczeń zamierza popełnić samobójstwo (informacja od samego ucznia, kolegów, rodziny, osób postronnych).

1.      Po zdiagnozowaniu sytuacji zagrożenia zostaje powołany zespół kryzysowy w składzie: wychowawca, dyrektor szkoły, pedagog szkolny/psycholog. Zespół od chwili uzyskania takiej informacji:

a)      nie pozostawia ucznia znajdującego w kryzysie samego i próbuje przeprowadzić go w bezpieczne, ustronne miejsce,

b)      podejmuje próbę oceny realności zagrożenia (wywiad z osobą przekazującą informację oraz z samym uczniem),

c)      informuje o zaistniałej sytuacji i o zagrożeniu rodziców, skierowanie rodziców do specjalistów (w zależności od sytuacji): psychiatry, lekarza ogólnego, psychologa lub do szpitala na ostry dyżur,

d)     przekazanie dziecka pod opiekę rodziców lub jeżeli przyczyną zagrożenia jest sytuacja domowa ucznia (zwłaszcza związana z przemocą, alkoholem lub innymi dysfunkcjami) odpowiednim instytucjom (np. Policji),

e)      uczeń jak najprędzej powinien zostać otoczony opieką pedagoga szkolnego, psychologa lub w zależności od sytuacji również psychoterapeuty.

B.     Postępowanie w przypadku powzięcia informacji, że uczeń podjął próbę samobójczą.

1.      Po uzyskaniu informacji o próbie samobójczej ucznia zostaje powołany zespół kryzysowy w składzie: wychowawca, dyrektor szkoły, pedagog szkolny/psycholog. Zespół powinien podjąć następujące działania:

a)      o próbie samobójczej dyrektor informuje radę pedagogiczną pod rygorem tajemnicy rady pedagogicznej w celu podjęcia wspólnych działań oraz obserwacji zachowania ucznia przez wszystkich nauczycieli,

b)      należy dokonać diagnozy ryzyka utrzymywania się zagrożenia ponowienia próby samobójczej i ocenić sytuację

c)      należy zaplanować dalszą strategię postępowania w oparciu o zalecenia specjalisty,

d)     należy podjąć próbę zmobilizowania rodziny, by udzieliła dziecku wsparcia, otoczyła opieką i zapewniła bezpieczeństwo. Skierowanie rodziców do specjalistów (w zależności od sytuacji): psychologa, psychiatry, psychoterapeuty. Należy przekazać adresy instytucji i ośrodków wspierających rodzinę,

e)      zorganizować w środowisku rówieśniczym ucznia interwencję prowadzoną przez pedagoga szkolnego, psychologa lub inną osobę przeszkoloną w interwencji kryzysowej na terenie szkół w celu prewencji naśladownictwa i pomocy uczniom w odreagowaniu stresu.

C. Postępowanie w sytuacji śmierci samobójczej dokonanej na terenie szkoły i poza nią.

W sytuacji śmierci samobójczej dokonanej na terenie szkoły:

1.      Dyrektor szkoły niezwłocznie kontaktuje się z:

a)      służbami medycznymi,

b)      rodzicami,

c)      policją, prokuraturą, organem nadzoru pedagogicznego,

2.      Organizuje i udziela pomocy służbom ratowniczym w przypadku ich działań,

3.      Podejmuje decyzję o dalszej organizacji pracy szkoły w danym dniu,

4.      Organizuje interwencję grupową dla uczniów i nauczycieli współpracując z instytucjami, które mogą pomóc w zaistniałej sytuacji.

W sytuacji śmierci samobójczej dokonanej poza terenem szkoły:

1.      Dyrektor powiadamia nadzór pedagogiczny,

2.      Organizuje interwencję grupową dla uczniów i nauczycieli współpracując z instytucjami, które mogą pomóc w zaistniałej sytuacji.

Jeżeli w szkole zdarzy się samobójstwo lub inna poważna sytuacja kryzysowa, to niemal z całą pewnością dowiedzą się o tym przedstawiciele mediów – telewizji, radia i prasy. Zadaniem mediów jest przekazywanie społeczeństwu informacji o istotnych zdarzeniach, a przedstawicieli szkoły zaś dbanie o dobry interes i bezpieczeństwo uczniów. Tutaj często pojawia się konflikt. Niektórzy przedstawiciele mediów wypełniają swój obowiązek w sposób agresywny, z naruszeniem prywatności, dbając jedynie o sensacyjność przygotowywanych materiałów. Warto więc być na taką ewentualność przygotowanym. Taktyka polegająca na blokowaniu informacji i używaniu lakonicznego stwierdzenia „bez komentarza” jest zła, bo tylko pobudza dziennikarską dociekliwość, pozostawia mnóstwo miejsca na konfabulację i zmusza dziennikarzy do szukania informatorów wśród uczniów lub rodziców dzieci. Znacznie lepiej mieć wpływ na przepływ informacji, niż narażać uczniów na dodatkową traumę i stawiać szkołę w świetle niepotrzebnej i niezdrowej sensacji. Większość dziennikarzy chętnie współpracuje w atmosferze wzajemnej życzliwości i zrozumienia.

Wskazówki dotyczące kontaktu z mediami w sytuacji kryzysowej:

·         Należy wyznaczyć jedną komunikatywną i dobrze merytorycznie przygotowaną osobę do kontaktu z mediami

·         Jasno należy określić kto, w jaki sposób i gdzie będzie przekazywał dziennikarzom informacje,

·         Na pytania mediów należy odpowiadać natychmiast, przekazując jedynie konkretne i sprawdzone informacje, należy rozmawiać o faktach, nie snuć domysłów,

·         W sytuacji dużego zainteresowania mediów warto zorganizować konferencję prasową i przygotować komunikaty prasowe,

·         Konferencję prasową powinien prowadzić dyrektor szkoły, choć istotne informacje może przekazywać ktoś inny spośród personelu szkoły lub osoba ze współpracującej ze szkołą w przezwyciężaniu kryzysu instytucji czy organizacji,

·         W trakcie konferencji należy w jak najpełniejszy sposób odpowiadać na pytania dziennikarzy, powinna to robić osoba kompetentna, komunikatywna, posiadająca wiedzę merytoryczną.

XI.            Procedura postępowania w przypadku podejrzenia, że uczeń jest ofiarą przemocy

w rodzinie.

1.      Nauczyciel, który ma podejrzenie o stosowanie przemocy wobec ucznia informuje o tym wychowawcę klasy.

2.      Wychowawca informuje pedagoga szkolnego lub/i dyrektora szkoły.

3.      Jeżeli jest to konieczne ze względu na stan zdrowia ucznia, dyrektor lub pedagog szkolny wzywa lekarza.

4.      Pedagog szkolny (jeżeli jest to możliwe w obecności psychologa) przeprowadza rozmowę z poszkodowanym (gdzie i kiedy doszło do zdarzenia, jak często to się zdarza).

5.      Pedagog szkolny zawiadamia i wzywa do szkoły rodzica/prawnego opiekuna lub osobę z najbliższej rodziny poszkodowanego.

6.      Dyrektor podejmuje decyzję o wdrożeniu procedury „Niebieska Karta”, którą przeprowadza pedagog szkolny (jeżeli jest to możliwe w obecności psychologa).

7.      Po wypełnieniu formularza „Niebieska Karta - A” zostaje on przesłany listem poleconym do przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego. Kopia pozostaje w dokumentacji szkoły.

8.      Formularz „Niebieskiej Karty - B” przekazujemy osobie reprezentującej dziecko (rodzicowi, który nie jest sprawcą przemocy, opiekunowi lub osobie zgłaszającej przemoc wobec dziecka).

XII.            Procedura współpracy z Policją.

1.      Policja jest instytucją wspierającą działania szkoły w zakresie profilaktyki, pomocy doraźnej oraz w sytuacjach wymagających nagłych interwencji

2.      Pomoc kierowana jest do uczniów, rodziców, nauczycieli oraz innych pracowników szkoły.

3.      Szkoła i Policja utrzymują stałą współpracę.

4.      Koordynatorami współpracy są pedagog szkolny, dyrektor szkoły oraz specjalista ds. nieletnich i patologii właściwej jednostki Policji.

5.      Do współpracy ze szkołą zobowiązani są również dzielnicowi, w rejonie których znajduje się szkoła.

6.      Działania profilaktyczne obejmują:

a)      spotkania wychowawców, nauczycieli, dyrektorów szkół i rodziców z zaproszonymi specjalistami ds. nieletnich i patologii, podejmujące tematykę zagrożeń przestępczością, demoralizacją dzieci i młodzieży oraz uzależnieniami;

b)      spotkania tematyczne uczniów z udziałem policjantów, m.in. na temat odpowiedzialności nieletnich za popełniane czyny karalne, prawnych aspektów narkomanii, wychowania w trzeźwości, unikania zagrożeń czy zachowań ryzykownych itp.,

c)      wspólny – szkoły i Policji - udział w lokalnych programach profilaktycznych związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom oraz zapobieganiem demoralizacji i przestępczości nieletnich.

7.      Należy informować Policję o zdarzeniach na terenie szkoły wypełniających znamiona przestępstwa, stanowiących zagrożenie dla życia i zdrowia uczniów oraz przejawach demoralizacji dzieci i młodzieży.

8.      Policja jest zobowiązana do pomocy szkole w rozwiązywaniu trudnych, mogących mieć podłoże przestępcze problemów, które zaistniały na terenie szkoły.

---